همبستگی و اتحاد ۶۴ نهاد ایرانی و غیر ایرانی مدافع حقوق انسانی و حامی مبارزات مردم در ایران با ارسال نامه‌ای به کمیته ۳ مجمع عمومی سازمان ملل و شورای حقوق بشر

سه شنبه ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵، هم زمان با نود و دومین سه شنبه اعتراضی نه به اعدام، شصت و چهار نهاد  ایرانی و غیرایرانی فعال حقوق بشر و مدافع حقوق انسانی، با ارسال جداگانه نامه سرگشاده ای به کلیه اعضا کمیته ۳ مجمع عمومی و نمایندگان شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، خواستار مداخله فوری و هماهنگ نهادهای بین المللی برای توقف کامل نقض حقوق بشر و دفاع از مبارزات مردم در ایران شدند. این نامه سرگشاده که به طور هم زمان برای نهادهای سیاسی، مردم بنیاد و رسانه های کشورهای مختلف نیز ارسال گردیده، در آستانه و همسو با انتشار گزارش کمیته حقیقت یاب در خصوص ایران، با همکاری این شصت و چهار نهاد، تهیه و ارسال گردیده است.

28 اکتبر 2025

نمایندگان محترم شورای حقوق بشر سازمان ملل

اعضای محترم کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیویورک

ما، امضاکنندگان این بیانیه، متشکل از گروهی از مدافعان حقوق بشر، فعالان مدنی و خانواده‌های قربانیان نقض حقوق بشر در ایران، عمیق‌ترین نگرانی خود را نسبت به تشدید و تداوم سرکوب سازمان‌یافته از سوی جمهوری اسلامی ایران اعلام می‌داریم.

سه سال پس از آغاز خیزش «زن، زندگی، آزادی»، وضعیت حقوق بشر در ایران وارد مرحله‌ای بی‌سابقه از خشونت حکومتی و نقض سیستماتیک حقوق بنیادین شده است. در حالی‌که توجه جامعه‌ی بین‌المللی به‌تدریج کاهش یافته، حکومت ایران با بهره‌گیری از این سکوت بین‌المللی، موج تازه‌ای از اعدام، شکنجه، ناپدیدسازی قهری و سرکوب سیاسی را آغاز کرده است.

از ابتدای سال ۲۰۲۵ تا پایان سپتامبر، دست‌کم ۱۰42 نفر در ایران اعدام شده‌اند؛ آماری که این کشور را در جایگاه نخست جهانی از نظر نسبت اعدام به جمعیت قرار می‌دهد. این رقم در مقایسه با سال‌های گذشته افزایشی چشمگیر را نشان می‌دهد: از حدود ۵۸۰ مورد در سال ۲۰۲۲ به بیش از 975 مورد در سال ۲۰۲۴، و روند صعودی آن همچنان ادامه دارد.

شمار بالای اعدام‌ها در ایران نشان‌دهنده‌ی الگویی نظام‌مند از به‌کارگیری مجازات اعدام به‌عنوان ابزار ارعاب حکومتی و کنترل اجتماعی است. بخش قابل توجهی از اعدام‌شدگان از میان اقلیت‌های قومی و مذهبی، به‌ویژه کردها، بلوچ‌ها، عربها و مهاجران افغانستانی بوده‌اند. در بسیاری از موارد، احکام مرگ در جلسات کوتاه و بدون رعایت اصول دادرسی عادلانه صادر شده‌اند. تنها بخش اندکی از اعدام‌ها به‌طور رسمی اعلام می‌شوند و بسیاری به شکل مخفیانه انجام می‌گیرند. در سال جاری نیز اعدام در ملأعام از سر گرفته شده و چندین مورد حلق‌آویز عمومی گزارش شده است.

در پی درگیری دوازده‌روزه میان ایران و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، نیروهای امنیتی از فضای نظامی و امنیتی ناشی از جنگ برای تشدید سرکوب داخلی بهره‌برداری کردند. در آن بازه زمانی بیش از ۲۱ هزار نفر در سراسر کشور بازداشت شدند، از جمله فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران، مدافعان حقوق بشر و شهروندان دو تابعیتی. همچنین هزاران تبعه خارجی، عمدتاً مهاجران افغان، به اتهامات امنیتی بازداشت شده‌اند. پس از پایان درگیری‌ها نیز موج بازداشت‌ها ادامه یافت. بسیاری از بازداشت‌شدگان در وضعیت ناپدیدسازی قهری قرار دارند و خانواده‌های آنان از سرنوشت و محل نگهداری‌شان بی‌اطلاع‌اند. خطر شکنجه و اعدام برای این افراد همچنان جدی است. در صد روز پس از آغاز این بازداشت‌های گسترده، آمار اعدام‌ها حدود چهل درصد افزایش یافته و میانگین روزانه چهار اعدام ثبت شده است.

شرایط زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران – به‌ویژه در زندان‌های اوین، قرچک، فشافویه و قزلحصار – مصداق بارز شکنجه و رفتار غیرانسانی است. کمبود دارو، غذای ناسالم، سلول‌های فاقد تهویه، ازدحام، آلودگی، و رفتارهای تحقیرآمیز بخشی از وضعیت روزمره آنان است. در بسیاری از موارد، زندانیان از تماس با خانواده، دسترسی به وکیل و درمان محروم‌اند.

در واکنش به این شرایط، از ۱۳ اکتبر ۲۰۲۵، گروهی از زندانیان در زندان قزلحصار کرج دست به اعتصاب غذا زدند. این اعتصاب در اعتراض به موج اعدام‌ها، شرایط غیرانسانی زندان و رفتار خشونت‌آمیز مأموران صورت گرفت و پس از چند هفته، در پی وخامت وضعیت جسمانی زندانیان و فشارهای شدید مسئولان زندان، به‌طور موقت متوقف شد. طی این دوره، بسیاری از زندانیان دچار ضعف شدید جسمی، کاهش هوشیاری و از دست دادن وزن شدند. مقامات زندان با قطع آب، دارو و تماس تلفنی تلاش کردند اعتصاب را درهم بشکنند. برخی از زندانیان به سلول انفرادی منتقل شده و مورد ضرب‌وشتم قرار گرفتند. خانواده‌های آنان هفته‌ها از وضعیت عزیزان خود بی‌اطلاع ماندند. هرچند اعتصاب پایان یافته است، اما نگرانی‌ها درباره سرنوشت زندانیان و تداوم اعدام‌ها همچنان به قوت خود باقی است. این اعتصاب، نمادی از مقاومت مدنی در برابر سیاست مرگ حکومتی بود و بی‌توجهی به پیام آن می‌تواند به تکرار فجایعی مشابه کشتار زندانیان سیاسی در دهه‌ی ۱۳۶۰ بینجامد.

در مراحل بازداشت و بازجویی، شکنجه‌های جسمی و روانی همچنان رایج است. از روش‌هایی چون ضرب‌وشتم، شوک الکتریکی، تهدید به خشونت جنسی، بی‌خوابی اجباری و تجویز اجباری داروهای روان‌گردان برای فرسایش جسمی و روانی زندانیان استفاده می‌شود. همچنین، محرومیت عامدانه از درمان پزشکی و شرایط غیربهداشتی منجر به مرگ تدریجی شماری از زندانیان شده است. موارد متعددی از مرگ‌های مشکوک در زندان‌ها نشان می‌دهد که حکومت از محرومیت درمانی به‌عنوان ابزاری برای حذف مخالفان استفاده می‌کند.

ما امضاکنندگان، با باور به ضرورت اقدام فوری و هماهنگ بین‌المللی، از شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد درخواست می‌کنیم:

۱. شورای حقوق بشر، موج گسترده‌ی اعدام‌ها و اعتصاب زندانیان در زندان قزلحصار را به‌عنوان نقض فاحش و مستمر حق حیات و کرامت انسانی در ایران شناسایی کرده و آن را به‌طور رسمی محکوم نماید.

۲. مأموریت هیئت حقیقت‌یاب بین‌المللی سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشر در ایران تمدید و تقویت شود، با تمرکز ویژه بر مستندسازی موارد اعدام، شکنجه، ناپدیدسازی قهری و وضعیت زندان‌ها.

۳. دسترسی فوری، مستقل و بدون مانع برای گزارشگران ویژه و ناظران بین‌المللی به زندان‌های ایران، از جمله اوین، رجایی‌شهر (گوهردشت کرج)، قزلحصار، قرچک، فشافویه، زاهدان، عادل‌آباد شیراز، زندان مرکزی ارومیه، زندان شیبان اهواز، دیزل‌آباد کرمانشاه، فراهم گردد تا بتوانند شرایط بازداشت و رفتار با زندانیان را ارزیابی کنند.

۴. جامعه‌ی جهانی، از طریق سازوکارهای موجود در سازمان ملل و چارچوب‌های حقوقی بین‌المللی، اقدام به اعمال تحریم‌های هدفمند و فردی علیه مقامات قضایی، امنیتی و مدیران زندان‌های دخیل در نقض فاحش حقوق بشر در ایران نماید.

۵. دولت‌های عضو شورای حقوق بشر و سایر نهادهای ذی‌ربط سازمان ملل، با استفاده از ابزارهای دیپلماتیک، سیاسی و حقوقی موجود، فشار مؤثری بر مقامات جمهوری اسلامی ایران برای توقف فوری اعدام‌ها، پایان دادن به شکنجه و آزادی تمامی زندانیان سیاسی و عقیدتی وارد آورند.

۶. نهادهای تخصصی سازمان ملل، از جمله دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر (OHCHR) و صندوق‌های حمایتی مرتبط از جمله صندوق داوطلبانه قربانیان شکنجه (UNVFVT)، تدابیری فوری برای ارائه‌ی حمایت روانی، اجتماعی و مالی به خانواده‌های قربانیان اعدام و بازداشت‌های خودسرانه اتخاذ کنند.

ایران امروز در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع تاریخی خود قرار دارد؛ جایی که حق حیات، آزادی و کرامت انسانی به‌صورت سازمان‌یافته نقض می‌شود. اعدام دیگر حکمی قضایی نیست، بلکه ابزاری برای بقا و کنترل سیاسی است. ما از شورای حقوق بشر سازمان ملل می‌خواهیم با استفاده از تمامی ظرفیت‌های قانونی و اخلاقی خود برای توقف موج اعدام‌ها، رسیدگی به وضعیت زندانیان قزلحصار و سایر زندان‌های ایران، و پایان دادن به شکنجه و ناپدیدسازی قهری اقدام فوری کند. سکوت در برابر این وضعیت، به معنای مشارکت در تداوم چرخه‌ی مصونیت و سرکوب است.

با احترام و امید به اقدام سریع و مؤثر،

امضاکنندگان:

1.  اتحاد زنان چپ

2.  اتحاد زنان کردستان

3.  اتحاد مستقل برای ایران آزاد(IAFI)

4.  استقلال و برابری پایدار زنان(W.I.S.E)

5.  اعتراض ایران – مالمو سوئد

6.  انجمن ایرانی مدافع حقوق بشر- اسپانیا

7.  انجمن بین المللی پزشکان و کادر درمان(ایفا)

8.  انجمن بین المللی حامیان حقوقی و سیاسی ایرانی

9.  انجمن جنبش زن زندگی آزادی – فلورانس

10.  انجمن حقوق بشر هانا

11.  انجمن دفاع از حقوق بشر و مطالبات دموکراتیک _ فرهنگی مردم آذربایجان ایران(ارک)

12.  انجمن زنان آزاده ایران

13.  اوته ایران

14.  ایران آزاد

15.  ایران آزاد – سوییس

16.  بنیاد اسمائیل خویی

17.  بنیاد مهسا – کپنهاگ

18.  تشکل انقلاب زنانه

19.  توقف قتل های ناموسی در ایران

20.  جبهه ائتلاف نجات ایران(جانا)

21.  جنبش” می تو” ایران

22.  چالش صنفی معلمان ایران

23.  خانه ایران

24.  دا خوازانی کردستان

25.  دیدبان حقوق وکلا – کانادا

26.  سازمان حقوق زنان

27.  سازمان زنان کردستان ایران

28.  سیمرغ  – برلبن

29.  شبکه ایرانیان خواهان آزادی و دموکراسی(نیکا)

30.  شبکه جهانی برای آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران

31.  شبکه زن زندگی آزادی بلژیک

32.  شبکه همبستگی برای حقوق بشر در ایران

33.  شبکه همکاری های جنبش زن زندگی آزادی در ابتالیا

34.  شش رنگ(شبکه لزبین‌ ها و ترنس های ایران)

35.  صدای زنان بلوچستان(برمش)

36.  صدای زنان سوسیال‌دموکرات ایران

37.  فدراسیون اروپایی – ایرانی

38.  فدراسیون بین المللی پناهندگان ایرانی

39.  قربانیان و دادخواهان خیزش ژینا

40.  کارزار جهانی نه به اعدام در ایران

41.  کانون حامیان عدالت

42.  کانون خاوران

43.  کانون فرهنگ و هنر ایران  فرسنو- کالیفرنیا

44.  کمپین آزادی زندانیان سیاسی و نویسندگان در ایران

45.  کمپین برای آزادی کارگران زندانی در ایران

46.  کمپین حقوق بشر بلوچستان

47.  کمپین دختران دادخواه

48.  کمپین نجات زندانیان سیاسی و محکوم به اعدام

49.  کمیته  دفاع از حقوق بشر در ایران – کلن آلمان

50.  کمیته آزادی زندانیان سیاسی در ایران

51.  کمیته بین المللی علیه اعدام

52.  کمیته حمایت از ایران دموکراتیک در مینه سوتا(MCSD Iran)

53.  کمیته مستقل علیه سرکوب شهروندان ایرانی

54.  گروه ۲۵ شهریور

55.  گروه حقوق بشر بلوچستان

56.  گروه زن زندگی آزادی – گوتنبرگ سوئد

57.  مرکز حقوق بشر زاگرس

58.  مسلمانان سابق در اسکاندیناوی

59.  المصدر الاحوازی

60.  نه به تابو، نه به خشونت علیه زنان

61.  نواوایند

62.  همبستگی با جامعه ایران

63.  همبستگی برای زن زندگی آزادی – استکهلم

64.  همبستگی بین المللی برای صلح(ISIP)