طبق گزارشهایی که به دست کمیته آزادی زندانیان سیاسی رسیده است، فرشاد دستمردی، فعال مدنی ۳۲ ساله اهل دهدشت و از بازداشتشدگان اعتراضات زن زندگی آزادی بار دیگر در روز ۳۰ فروردین ۱۴۰۴ (۱۹ آوریل ۲۰۲۵) در منطقه زیدون شهرستان بهبهان توسط نیروهای سرکوبگر رژیم جمهوری اسلامی بازداشت شده است. این سومین بازداشت او طی دو سال گذشته است.
دستگیری اخیر وی در حالی صورت گرفت که از ۲۲ بهمن ۱۴۰۳، پس از اعتراضات در دهدشت، هیچگونه خبری از او در دست نبود و سرنوشتش برای ماهها نامعلوم مانده بود. بر اساس گزارشهای رسیده به کمیته آزادی زندانیان سیاسی، او از زمان بازداشت در شرایطی نامعلوم، تحت بازجوییهای سنگین و شکنجه قرار دارد و با گذشت نزدیک به یک ماه، هنوز هیچ اطلاعی از محل نگهداری و وضعیت حقوقی یا جسمی او منتشر نشده است و خانوادهاش نیز علیرغم مراجعه مکرر به نهادهای امنیتی و قضایی، از حق ملاقات محروم ماندهاند و در طول این مدت فقط یک بار توانسته اند با فرشاد در تماس باشند.
سوابق بازداشت و شکنجه
فرشاد دستمردی نخستین بار در مهر ۱۴۰۱، همزمان با اوجگیری اعتراضات سراسری پس از قتل مهسا (ژینا) امینی، بهدلیل شرکت فعالانه در تظاهرات مردمی در دهدشت بازداشت شد. او به بازداشتگاه اداره اطلاعات یاسوج منتقل شد؛ جایی که بهگفته خودش و نزدیکانش، «به جهنم شباهت بیشتری داشت تا به زندان.»
در طول ۱۳۰ روز بازداشت در سلولهای امنیتی، فرشاد تحت بازجوییهای مکرر همراه با شکنجه قرار گرفت. از جمله شکنجههایی که او تحمل کرد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
• تیرباران نمایشی در حیاط بازداشتگاه برای ایجاد ترس روانی
• ضرب و شتم شبانهروزی با کابل، مشت و لگد
• محرومیت از خواب و دسترسی به هواخوری و نور
• خوراندن داروهای نامعلوم که به گفته پزشکان باعث اختلال حافظه و مشکلات عصبی در وی شده است. اثرات شکنجه ها به حدی بود که وی حتی برای مدتی قادر به بهیاد آوردن نام خود نبود و در نهایت در بهمن ۱۴۰۱ با وثیقه ای به مبلغ ۱٫۵ میلیارد تومان، وی از زندان یاسوج آزاد شد اما این پایان ماجرا نبود.
در شهریور ۱۴۰۲، همزمان با سالگرد جانباختن پدرام آذرنوش، نوجوانی که در اعتراضات سال ۱۴۰۱ کشته شد، فرشاد دستمردی برای دومینبار بازداشت شد. این بار نیروهای اطلاعات سپاه او را بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل کردند.
خانواده او حدود ۱۰۰ روز هیچ خبری از وضعیت فرزندشان نداشتند. تماسها و پیگیریها به نتیجهای نرسید تا اینکه در دیماه همان سال، مشخص شد که او در بازداشتگاه سپاه کهگیلویه نگهداری میشود؛ محلی که از آن بهعنوان یکی از خشنترین مراکز بازداشت استان نام برده میشود.
در این دوره نیز، مانند دفعه قبل، او تحت شکنجه قرار گرفت. همبندان سابق او گفتهاند که وی در مقطعی توان راه رفتن نداشته و بهطور جدی به افسردگی و حملات اضطرابی مبتلا شده بود. در بهمن ۱۴۰۲، او دست به اعتصاب غذا زد و پس از ۲۵ روز اعتصاب غذا با تودیع وثیقه دو میلیارد تومانی آزاد شد؛ ولی تنها یک هفته بعد، شعبه ۱۰۱ دادگاه کیفری دو دهدشت حکمی صادر کرد که وی را به مجموعاً ۳ سال و ۷ ماه و ۱۶ روز حبس (سه سال و هفت ماه به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه حکومت به قصد تشویش اذهان عمومی» و هفت ماه و شانزده روز به اتهام «تبلیغ علیه نظام») محکوم نمود. این حکم در دادگاه غیابی و بدون دسترسی وی به وکیل صادر شده و پروندههای دیگر وی همچنان مفتوح است.
هیچگونه مدرک معتبر یا سندی که اثباتکننده فعالیت مجرمانه باشد در این پرونده ارائه نشده است. تنها مستندات علیه او، فعالیتهای مسالمتآمیز، انتشار مطالب انتقادی در فضای مجازی، و حضور در اعتراضات خیابانی بودهاند.
او در تاریخ ۳۰ فروردین در منطقه زیدون، در حالی که بهصورت غیررسمی به فعالیتهای اجتماعی در میان جوانان محلی مشغول بود، بدون حکم قضایی و با ضربوشتم بازداشت شد. تا لحظه تنظیم این گزارش، هیچ اطلاعی از محل نگهداری، شرایط جسمی و یا وضعیت حقوقی او در دست نیست و به خانواده اش اجازه ملاقات داده نشده.
است.
پرونده فرشاد دستمردی تنها یک نمونه از دهها فعال مدنی و معترضیست که به دلیل آزادیخواهی و دفاع از حقوق انسانی، هدف سرکوب سیستماتیک قرار گرفتهاند. آنچه این پرونده را برجستهتر میکند، شدت شکنجهها، تداوم بازداشتهای خودسرانه و صدور احکام بدون دادرسی عادلانه است.
فرشاد دستمردی اکنون در معرض خطر جدی شکنجه و حتی ناپدید شدن قهری قرار دارد.
کمیته آزادی زندانیان سیاسی از تمام نهادهای حقوق بشری و جامعه بینالمللی میخواهد که با صدای بلند خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط فرشاد دستمردی و دیگر زندانیان سیاسی در ایران شوند.
تهیه کننده:
یسرا معاذی نژاد